Sytuacja społeczno-gospodarcza kraju

Sytuacja
społeczno-gospodarcza
kraju

Data publikacji: 25.03.2025 r.

Wyniki finansowe przedsiębiorstw niefinansowych1

Dane za 2024 r.

Przychody i koszty przedsiębiorstw niefinansowych

Przychody ogółem w 2024 r. były o 3,0% niższe od osiągniętych w roku poprzednim, natomiast koszty ogółem spadły o 1,8%. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów zmniejszyły się o 2,9%. Ich spadek notowano w wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę (o 34,1%), górnictwie i wydobywaniu (o 13,4%), budownictwie (o 1,6%) oraz przetwórstwie przemysłowym (o 1,5%). W pozostałych sekcjach obserwowano wzrost przychodów netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów, m.in. w zakwaterowaniu i gastronomii (o 12,7%), dostawie wody; gospodarowaniu ściekami i odpadami; rekultywacji (o 12,6%), informacji i komunikacji (o 8,6%) oraz obsłudze rynku nieruchomości (o 7,8%).

W efekcie wyższych pozostałych przychodów operacyjnych niż pozostałych kosztów operacyjnych wynik na pozostałej działalności operacyjnej był dodatni i wyniósł 2,1 mld zł (wobec 11,2 mld zł rok wcześniej). Zanotowano poprawę wyniku na operacjach finansowych (z minus 7,6 mld zł w 2023 r. do minus 2,2 mld zł), co wynikało z większego spadku kosztów finansowych niż przychodów finansowych.

Przychody i koszty przedsiębiorstw niefinansowych

ceny bieżące, rok poprzedni=100
przychody
koszty
2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
przychody 103,9 109,3 106,7 105,8 99,1 123,5 127,4 104,8 97,0
koszty 103,2 109,1 107,5 105,8 99,2 120,6 128,3 105,6 98,2

Koszty działalności operacyjnej poniesione przez badane podmioty ogółem w 2024 r. były o 0,4% niższe niż przed rokiem. W strukturze rodzajowej tych kosztów zmniejszył się udział kosztów zużycia materiałów i energii (o 4,6 p.proc.) oraz podatków i opłat (o 0,2 p.proc.), a zwiększył się udział usług obcych (o 1,8 p.proc.), wynagrodzeń (o 1,6 p.proc.), pozostałych kosztów rodzajowych (o 0,7 p.proc.), ubezpieczeń społecznych i innych świadczeń (o 0,4 p.proc.) oraz amortyzacji (o 0,3 p.proc.).

Struktura kosztów działalności operacyjnej

zużycie materiałów i energii
usługi obce
wynagrodzenia brutto
podatki i opłaty
amortyzacja
pozostałe koszty
ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia
1 Dane prezentowane w niniejszym opracowaniu dotyczą 17808 przedsiębiorstw niefinansowych (jednostek prawnych) prowadzących księgi rachunkowe, w których liczba pracujących wynosi 50 i więcej osób. Dane nie obejmują rolnictwa, leśnictwa, łowiectwa i rybactwa (sekcja A według PKD 2007); działalności finansowej i ubezpieczeniowej (sekcja K według PKD 2007); szkół wyższych; samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej; instytucji kultury posiadających osobowość prawną oraz związków zawodowych, organizacji religijnych i politycznych.
2023 2024
zużycie materiałów i energii 45,6 41,1
usługi obce 21,9 23,7
wynagrodzenia brutto 14,7 16,3
podatki i opłaty 6,1 5,8
amortyzacja 4,8 5,1
pozostałe koszty 3,4 4,1
ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia 3,5 3,9

Wyniki finansowe przedsiębiorstw niefinansowych

Wynik finansowy ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów wyniósł 218,6 mld zł i był o 22,1% niższy niż przed rokiem. W górnictwie i wydobywaniu wyniósł minus 1,5 mld zł, przetwórstwie przemysłowym – 93,2 mld zł, wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę – 22,9 mld zł, dostawie wody; gospodarowaniu ściekami i odpadami; rekultywacji – 3,6 mld zł, budownictwie – 9,9 mld zł, handlu; naprawie pojazdów samochodowych – 48,3 mld zł, a w transporcie i gospodarce magazynowej – 6,5 mld zł.

Wynik finansowy brutto wyniósł 218,4 mld zł i był o 23,1% niższy niż przed rokiem (zysk brutto – 287,8 mld zł, strata brutto – 69,5 mld zł). Obciążenia wyniku finansowego brutto zmniejszyły się o 19,6% do 44,7 mld zł. Wynik finansowy netto ukształtował się na poziomie 173,7 mld zł (zysk netto – 242,7 mld zł, strata netto – 69,0 mld zł) i był o 24,0% niższy niż rok wcześniej.

Pogorszenie wyników finansowych brutto i netto odnotowano m.in. w przetwórstwie przemysłowym, handlu; naprawie pojazdów samochodowych, wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę, budownictwie oraz w górnictwie i wydobywaniu. Bardziej korzystne niż w 2023 r. były natomiast wyniki finansowe brutto i netto m.in. w informacji i komunikacji, administrowaniu i działalności wspierającej, dostawie wody; gospodarowaniu ściekami i odpadami; rekultywacji oraz zakwaterowaniu i gastronomii.

W porównaniu z 2023 r. zmniejszył się udział liczby przedsiębiorstw wykazujących zysk netto w ogólnej liczbie przedsiębiorstw (z 80,8% do 77,2%) oraz udział przychodów ogółem tych podmiotów w przychodach ogółem badanych przedsiębiorstw (z 83,3% do 82,9%).

Odsetek podmiotów wykazujących zysk netto w ogólnej liczbie przedsiębiorstw zmniejszył się w skali roku m.in. w budownictwie (z 87,9% do 85,8%), górnictwie i wydobywaniu (z 85,5% do 82,2%), handlu; naprawie pojazdów samochodowych (z 84,6% do 78,5%), przetwórstwie przemysłowym (z 80,1% do 74,8%) oraz transporcie i gospodarce magazynowej (z 75,0% do 71,0%). Zwiększył się natomiast udział podmiotów wykazujących zysk netto m.in. w wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę (z 79,7% do 85,1%) oraz w dostawie wody; gospodarowaniu ściekami i odpadami; rekultywacji (z 69,7% do 75,8%).

Udział przychodów przedsiębiorstw wykazujących zysk netto w przychodach z całokształtu działalności zmniejszył się m.in. w budownictwie (z 92,1% do 89,7%), handlu; naprawie pojazdów samochodowych (z 86,5% do 84,0%), przetwórstwie przemysłowym (z 84,7% do 83,7%), transporcie i gospodarce magazynowej (z 79,2% do 73,2%) oraz górnictwie i wydobywaniu (z 95,0% do 58,1%). Zwiększył się natomiast udział przychodów przedsiębiorstw wykazujących zysk netto w przychodach z całokształtu działalności m.in. w wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę (z 64,4% do 74,6%) oraz dostawie wody; gospodarowaniu ściekami i odpadami; rekultywacji (z 74,8% do 84,8%).

Wynik finansowy ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów według wybranych sekcji

ceny bieżące, rok poprzedni=100
2023
2024
2023 2024
ogółem 95,5 77,9
górnictwo i wydobywanie 61,1 b.d.
przetwórstwo przemysłowe 62,5 101,7
dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami; rekultywacja 79,8 150,4
transport i gospodarka magazynowa 100,5 79,4
informacja i komunikacja 103,2 105,5
handel; naprawa pojazdów samochodowych 112,2 68,3
budownictwo 120,1 65,4
wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę 352,7 49,0

Wskaźniki ekonomiczno-finansowe przedsiębiorstw niefinansowych

Pogorszyły się wskaźniki rentowności: sprzedaży brutto z 5,5% w 2023 r. do 4,4%, obrotu brutto – z 5,4% do 4,3% i obrotu netto – z 4,3% do 3,4%. W ogólnej liczbie badanych podmiotów zmniejszył się udział jednostek rentownych (wykazujących wskaźnik rentowności obrotu netto równy lub większy od 0,0) z 80,9% w 2023 r. do 77,3%. Również udział przychodów jednostek rentownych w przychodach jednostek ogółem był mniejszy niż rok wcześniej (82,9% wobec 83,3%).

Wskaźniki rentowności

%
sprzedaży brutto
obrotu brutto
obrotu netto
2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
sprzedaży brutto 5,0 4,9 4,6 4,6 4,8 5,8 6,0 5,5 4,4
obrotu brutto 5,0 5,2 4,5 4,6 4,4 6,7 6,0 5,4 4,3
obrotu netto 4,2 4,4 3,7 3,7 3,6 5,6 5,0 4,3 3,4

Wskaźnik rentowności obrotu netto pogorszył się w górnictwie i wydobywaniu (z 7,9% do minus 10,2%), budownictwie (z 7,6% do 5,3%), obsłudze rynku nieruchomości (z 7,8% do 5,6%), handlu; naprawie pojazdów samochodowych (z 3,6% do 2,4%), transporcie i gospodarce magazynowej (z 4,2% do 3,4%), zakwaterowaniu i gastronomii (z 9,6% do 9,2%), przetwórstwie przemysłowym (z 4,1% do 3,7%) oraz wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę (z 3,4% do 3,1%). Poprawę wskaźnika rentowności obrotu netto notowano natomiast w dostawie wody; gospodarowaniu ściekami i odpadami; rekultywacji (z 4,8% do 6,3%), administrowaniu i działalności wspierającej (z 6,0% do 6,5%) oraz informacji i komunikacji (z 7,7% do 8,1%).

Wskaźnik rentowności obrotu netto i obrotu brutto według wybranych sekcji w 2024 r.

obrotu brutto
obrotu netto
obrotu brutto obrotu netto
informacja i komunikacja 9,7 8,1
transport i gospodarka magazynowa 4,4 3,4
handel; naprawa pojazdów samochodowych 2,9 2,4
budownictwo 6,6 5,3
wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę 4,6 3,1
przetwórstwo przemysłowe 4,6 3,7
górnictwo i wydobywanie -10,3 -10,2
"dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami; rekultywacja" 7,7 6,3

Odnotowano pogorszenie wskaźnika poziomu kosztów z 94,6% w 2023 r. do 95,7%. Zwiększyła się wartość wskaźników płynności finansowej: I stopnia — z 39,7% przed rokiem do 44,6% oraz II stopnia – ze 107,2% do 107,5%. Wskaźnik płynności finansowej I stopnia powyżej 20% uzyskało 58,5% badanych przedsiębiorstw (wobec 58,7% w 2023 r.), a wskaźnik płynności II stopnia w przedziale od 100% do 130% odnotowało 11,5% badanych przedsiębiorstw (wobec 11,8% w poprzednim roku).

Pogorszenie wskaźnika poziomu kosztów notowano m.in. w górnictwie i wydobywaniu (z 87,8% do 110,3%), handlu; naprawie pojazdów samochodowych (z 95,6% do 97,1%), transporcie i gospodarce magazynowej (z 94,7% do 95,6%), przetwórstwie przemysłowym (z 95,0% do 95,4%), wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę (z 95,2% do 95,4%) oraz budownictwie (z 90,7% do 93,4%). Poprawę wskaźnika odnotowano natomiast m.in. w dostawie wody; gospodarowaniu ściekami i odpadami; rekultywacji (z 93,9% do 92,3%).

Wskaźnik płynności finansowej I stopnia zmniejszył się m.in. w budownictwie (z 78,4% do 76,7%), górnictwie i wydobywaniu (z 43,6% do 41,3%) oraz w handlu; naprawie pojazdów samochodowych (z 29,6% do 28,6%). Zwiększył się on natomiast m.in. w przetwórstwie przemysłowym (z 32,9% do 40,4%), wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę (z 30,5% do 56,7%), transporcie i gospodarce magazynowej (77,5% do 83,4%) oraz w dostawie wody; gospodarowaniu ściekami i odpadami; rekultywacji (z 76,0% do 83,7%).

Wskaźnik płynności finansowej II stopnia obniżył się m.in. w transporcie i gospodarce magazynowej (z 148,4% do 148,0%) oraz w handlu; naprawie pojazdów samochodowych (z 80,4% do 79,1%). Zwiększył się natomiast m.in. w górnictwie i wydobywaniu (z 79,1% do 80,7%), przetwórstwie przemysłowym (z 97,6% do 99,8%), wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę (z 108,2% do 117,5%), budownictwie (z 145,1% do 146,3%) oraz w dostawie wody; gospodarowaniu ściekami i odpadami; rekultywacji (z 154,6% do 158,5%).

Wskaźnik poziomu kosztów

%
2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
wskażnik poziomu kosztów 95,0 94,8 95,5 95,4 95,6 93,3 94,0 94,6 95,7

Sprzedaż na eksport

Z grupy przedsiębiorstw objętych badaniem 54,6% jednostek wykazało w 2024 r. sprzedaż na eksport (wobec 55,1% rok wcześniej). Wartość sprzedaży eksportowej była o 5,9% niższa niż w 2023 r. Udział sprzedaży na eksport w przychodach netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów ogółu podmiotów zmniejszył się z 24,2% do 23,4%. W 2024 r. 71,9% sprzedaży na eksport przypadało na przedsiębiorstwa, w których stanowiła ona więcej niż 50% obrotu ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów (wobec 72,9% rok wcześniej).

W grupie podmiotów eksportujących zmniejszył się udział jednostek wykazujących zysk netto z 80,8% w 2023 r. do 76,4% (w tym w sekcji przetwórstwo przemysłowe z 80,0% do 74,0%). Podstawowe relacje ekonomiczno-finansowe eksporterów były słabsze niż w 2023 r. oraz mniej korzystne niż dla ogółu badanych przedsiębiorstw. Wskaźniki płynności finansowej I oraz II stopnia były niższe niż dla ogółu badanych przedsiębiorstw, ale wyższe niż rok wcześniej.

Udział jednostek wykazujących sprzedaż na eksport w przedsiębiorstwach objętych badaniem według wybranych sekcji

2023
2024
2023 2024
przetwórstwo przemysłowe 85,8 85,5
informacja i komunikacja 61,4 60,9
handel; naprawa pojazdów samochodowych 48,1 47,5
transport i gospodarka magazynowa 44,8 43,0
górnictwo i wydobywanie 44,4 45,0
budownictwo 19,5 18,2
"dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami; rekultywacja" 11,6 11,4
wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę 11,6 12,4

Kontynuacja działalności

Spośród badanych przedsiębiorstw 92,1% (tj. 16351 jednostek) prowadziło działalność gospodarczą zarówno w 2024 r., jak i w 2023 r. (wobec odpowiednio 91,8% przed rokiem). Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów tych podmiotów stanowiły 98,0% przychodów netto ze sprzedaży ogółu podmiotów (wobec 97,7% rok wcześniej). Udział tej grupy przedsiębiorstw w zysku i stracie netto ogółu podmiotów objętych badaniem wyniósł odpowiednio 97,6% i 97,0% (87,7% i 87,6% przed rokiem). Wyniki finansowe brutto i netto odnotowane przez tę zbiorowość ukształtowały się na poziomie niższym niż w 2023 r. (spadki odpowiednio o 14,1% oraz o 15,1%).

Wskaźnik rentowności przedsiębiorstw kontynuujących działalność

%
obrotu brutto
obrotu netto
2023 2024
obrotu brutto 4,9 4,3
obrotu netto 3,9 3,4

Aktywa obrotowe

Wartość aktywów obrotowych badanych przedsiębiorstw na koniec grudnia 2024 r. wyniosła 1820,9 mld zł i była o 6,1% niższa niż rok wcześniej. Obniżyła się wartość należności krótkoterminowych (o 15,0%) oraz zapasów (o 1,9%), a wzrosła wartość krótkoterminowych rozliczeń międzyokresowych (o 11,3%) oraz inwestycji krótkoterminowych (o 2,8%). W rzeczowej strukturze aktywów obrotowych zwiększył się udział inwestycji krótkoterminowych (z 26,3% do 28,8%), zapasów (z 26,2% do 27,3%) i krótkoterminowych rozliczeń międzyokresowych (z 2,9% do 3,4%), natomiast zmniejszył się udział należności krótkoterminowych (z 44,7% do 40,5%).

W strukturze zapasów ogółem zwiększył się udział towarów (z 35,9% do 37,8%), natomiast obniżył się udział materiałów (z 32,3% do 30,8%), produktów gotowych (z 15,0% do 14,7%) oraz półproduktów i produktów w toku (z 14,1% do 13,8%).

Aktywa obrotowe finansowane były głównie zobowiązaniami krótkoterminowymi, których udział w finansowaniu tych aktywów wyniósł 64,4% (wobec 66,2% rok wcześniej).

W porównaniu z 2023 r. nie odnotowano istotnych zmian w zakresie sprawności działania przedsiębiorstw. Wydłużeniu uległy cykle: spłaty zobowiązań z tytułu dostaw i usług (z 39 do 41 dni) oraz rotacji należności krótkoterminowych z tytułu dostaw i usług (z 38 do 39 dni). Cykl rotacji zapasów nie uległ zmianie i wyniósł 36 dni.

Struktura rzeczowych aktywów obrotowych

należności krótkoterminowe
inwestycji krótkoterminowe
zapasy
krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe
2023 2024
należności krótkoterminowe 44,7 40,5
inwestycji krótkoterminowe 26,3 28,8
zapasy 26,2 27,3
krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe 2,9 3,4

Zobowiązania krótkoterminowe i długoterminowe

Zobowiązania krótko- i długoterminowe (bez funduszy specjalnych) na koniec grudnia 2024 r. wyniosły 1724,7 mld zł i były o 6,2% niższe niż przed rokiem. Zobowiązania długoterminowe stanowiły 32,0% zobowiązań ogółem (wobec 30,2% rok wcześniej).

Wartość zobowiązań krótkoterminowych badanych przedsiębiorstw ukształtowała się na poziomie 1173,2 mld zł i była o 8,6% niższa niż na koniec grudnia 2023 r. Zmniejszyły się pozostałe zobowiązania krótkoterminowe (o 43,5%), a także zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek (o 1,0%). Znacznie zwiększyły się natomiast zobowiązania krótkoterminowe z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych (o 37,7%). Notowano również wzrost zobowiązań z tytułu wynagrodzeń (o 10,2%), podatków, ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń (o 8,2%), zaliczek otrzymanych na poczet dostaw i usług (o 4,3%) oraz z tytułu dostaw i usług (2,3%). Rozliczenia międzyokresowe zwiększyły się o 5,7%.

Relacja zobowiązań do należności z tytułu dostaw i usług ukształtowała się na poziomie wyższym niż w 2023 r. (103,5% wobec 102,2%). Wyższą wartość zobowiązań z tytułu dostaw i usług od wartości należności z tego tytułu odnotowano w zakwaterowaniu i gastronomii, obsłudze rynku nieruchomości, górnictwie i wydobywaniu oraz w handlu; naprawie pojazdów samochodowych.

Zobowiązania długoterminowe badanych przedsiębiorstw na koniec grudnia 2024 r. wyniosły 551,5 mld zł i były o 0,6% niższe niż przed rokiem. Zmniejszyły się zobowiązania długoterminowe z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych (o 30,4%) oraz pozostałe zobowiązania długoterminowe (o 0,8%). Odnotowano wzrost zobowiązań z tytułu kredytów i pożyczek (o 8,2%).

Struktura zobowiązań krótkoterminowych

z tytułu dostaw i usług
z tytułu kredytów i pożyczek
pozostałe zobowiązania krótkoterminowe
z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń
z tytułu zaliczek otrzymanych na poczet dostaw
z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
z tytułu wynagrodzeń
2023 2024
z tytułu dostaw i usług 42,9 48,0
z tytułu kredytów i pożyczek 17,3 18,7
pozostałe zobowiązania krótkoterminowe 25,8 15,9
z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń 6,2 7,4
z tytułu zaliczek otrzymanych na poczet dostaw 3,4 3,9
z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych 2,5 3,8
z tytułu wynagrodzeń 1,9 2,3

Główny Urząd Statystyczny
Aleja Niepodległości 208
00-925 Warszawa

Sytuacja społeczno-gospodarcza kraju
Departament Opracowań Statystycznych
tel. 22 608-31-18
e-mail: ssgk@stat.gov.pl